जीवन बीमा क्षेत्रमा मिश्रित संकेत: पोलिसी बढे, तर प्रिमियम आम्दानी घट्यो

नेपालको जीवन बीमा क्षेत्रमा आबद्ध हुने नागरिकहरूको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ। नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को जेठ मसान्तसम्मको तथ्यांकले बीमाप्रतिको जनविश्वास अझै कायम रहेको देखाएको छ। तर, उद्योगको आम्दानी र व्यावसायिक वृद्धिलाई मापन गर्ने प्रमुख सूचकहरूमा भने केही कमजोरी देखिएको छ।

तथ्यांक अनुसार सक्रिय जीवन बीमा पोलिसी संख्या गत वर्षको तुलनामा १.८२% ले बढेर १ करोड १७ लाखभन्दा माथि पुगेको छ। यसले अधिक नागरिकहरू जीवन बीमाको दायरामा प्रवेश गरिरहेको संकेत गर्दछ। विशेषगरी Sun Nepal Life Insurance, IME Life Insurance र Prabhu Mahalaxmi Life Insurance ले पोलिसी विस्तारमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेका छन्।

तर उद्योगका लागि चिन्ताको विषय भने नयाँ व्यवसाय र नवीकरण आम्दानीमा आएको गिरावट हो। प्रथम बीमाशुल्क १.४५% ले घटेको छ भने नवीकरण बीमाशुल्क २.७७% ले खुम्चिएको छ। नवीकरण शुल्कमा आएको कमीले केही बीमितहरूले समयमा प्रिमियम नतिरेको वा पोलिसी निष्क्रिय भएको संकेत गर्न सक्छ। यो अवस्था आर्थिक सुस्तता र उपभोक्ताको खर्च गर्ने क्षमतामा आएको दबाबसँग पनि जोडिएको देखिन्छ।

प्रथम र नवीकरण दुवै बीमाशुल्कमा कमी आएपछि कुल बीमाशुल्क संकलन पनि २.४७% ले घटेको छ। यद्यपि, सबै कम्पनीको अवस्था समान छैन। IME Life Insurance, Rastriya Jeevan Beema Company तथा Reliable Nepal Life Insurance ले विपरीत परिस्थितिमा पनि आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्न सफलता प्राप्त गरेका छन्। यसले सही रणनीति अपनाउने कम्पनीहरूले चुनौतीपूर्ण बजारमा पनि अवसर सिर्जना गर्न सक्ने देखाउँछ।

शेयर बजारका लगानीकर्ताहरूका लागि यो तथ्यांकले मिश्रित संकेत दिएको छ। एकातर्फ बीमाको पहुँच र ग्राहक आधार बढिरहेको छ, जुन दीर्घकालीन रूपमा सकारात्मक पक्ष हो। अर्कोतर्फ प्रिमियम संकलनमा आएको गिरावटले निकट भविष्यमा आम्दानी र नाफामा दबाब पर्न सक्ने सम्भावना देखाउँछ।

समग्रमा हेर्दा नेपालको जीवन बीमा उद्योग विस्तारको चरणमा रहे पनि आर्थिक सुस्तता र उपभोक्ताको भुक्तानी क्षमतामा आएको प्रभावले व्यावसायिक वृद्धिमा चुनौती थपेको छ। आगामी महिनाहरूमा नवीकरण दर सुधार गर्न र नयाँ व्यवसाय विस्तार गर्न सफल हुने कम्पनीहरूले उद्योगभित्र प्रतिस्पर्धात्मक लाभ हासिल गर्न सक्नेछन्।

लगानीकर्ताहरूले अब केवल पोलिसी संख्या होइन, प्रिमियम वृद्धि, नवीकरण दर र कम्पनीहरूको बजार विस्तार रणनीतिलाई समेत ध्यान दिएर बीमा क्षेत्रको मूल्यांकन गर्नु आवश्यक देखिन्छ।